OEE (Overall Equipment Effectiveness)


De Overall Equipment Effectiveness (OEE) is een systematiek om, op basis van doelgerichte metingen, de optredende verliezen van een machine of een productielijn inzichtelijk te maken (t.b.v. een Six Sigma, TPM of SMED project). De basisgedachte is, dat de effectiviteit van een machine aangetast wordt door een aantal oorzaken die geheel verschillend van aard zijn.
Er wordt gesproken van de ‘six big losses’ aan de machinelijn zelf:
1. Omsteltijd
2. Storingstijd
3. Niet draaien op maximale snelheid
4. Korte stops
5. Procesafval
6. Afkeur van producten

Punt 1. en 2. resulteren samen in de beschikbaarheidsfactor van de machine, punt 3. en 4. resulteren in de snelheidsfactor, en punt 5. en 6. in de kwaliteitsfactor. Niet alleen de oorzaken van de 6 verliezen zijn geheel verschillend van aard, ook de aanpak om de verliezen te verminderen verschilt per categorie.

Aan deze six big losses zijn twee categorieën van verliezen toegevoegd die te maken hebben met de machineplanning en de logistiek, resulterend in de zogenaamde planningsfactor:
a. De machine is buiten gebruik door (groot) onderhoud of door gebrek aan orders (te lage verkopen)
b. De machine zou moeten produceren, maar grondstoffen, orderinformatie of personeel is niet aanwezig (slechte planning en logistiek).

Onderstaande figuur verduidelijkt nog eens het bovenstaande OEE meetsysteem van verliezen.

 

Achtergrond van OEE

De OEE als basis voor 'continu verbeteren'

De OEE meting vormt een ideale basis om bij de start een verbetertraject (bijvoorbeeld binnen Six Sigma en/of TPM) te besluiten welke zaken het eerst aan te pakken (focus). Het ligt voor de hand eerst de 2 á 3 categorieën van de OEE aan te pakken met de grootste (verbeterbare) verliezen.Daarnaast geeft een goede OEE meting tijdens het verloop van het verbeterproject inzicht, om vast te stellen dat de genomen maatregelen bijdragen tot vermindering van het verlies (de trendlijn).

Om de OEE meting met succes toe te passen zijn twee zaken van cruciaal belang:
1. Binnen het team van machine operators wordt goed afgesproken hoe verliezen exact gedefinieerd worden, zodat er achteraf geen verwarring ontstaat over wat de getallen precies voorstellen
2. Er wordt gebruik gemaakt van software die de verliezen, de oorzaken en de trends op een overzichtelijke en begrijpelijke manier kan presenteren.

In de praktijk is vrijwel geen situatie gelijk aan een andere, zodat het bij OEE software belangrijk is dat deze aangepast kan worden aan specifieke situaties.

Het is in de meeste standaard OEE software goed mogelijk om in geval van storingsverliezen het type storing aan te geven, om daarna met Pareto analyses de belangrijkste storingen te kunnen opsporen en aan te pakken. Veel standaard OEE software schiet echter te kort om de oorzaken van de andere six big losses goed te kunnen analyseren. Aiming Better heeft daarom OEE software ontwikkeld die zowel gebruiksvriendelijk als flexibel toepasbaar is, en die aangepast kan worden aan de speciale eisen die een verbeterteam daaraan stelt.

Zo is het van belang het omstellen in de OEE nader te specificeren in ombouwen en instellen. Daarbij is er dikwijls sprake van complexe en minder complexe vormen van omstellen. Verder zijn er 3 situaties van omstellen die geheel verschillend van karakter zijn:
- Gewone omstellingen binnen een ploeg
- Omstellingen die over een ploegwissel heen vallen (hierbij is een goede overdracht van werkzaamheden van groot belang)
- Omstellingen naar een nieuw type product (bijvoorbeeld bij speciaaldrukkerijen)

Wanneer men dus gericht aan de reductie van omsteltijden gaat werken is het van het grootste belang het type omstelling en de complexiteit van de omstelling exact bij te houden. Alleen dan kan het team direct het verband zien van de genomen maatregelen en de neerwaartse trend van de waargenomen verliezen.

De maximaal bereikbare snelheid is meestal afhankelijk van het producttype. In verbeterprojecten is het dan ook van belang niet alleen de machinesnelheid in absolute zin te weten, maar ook de relatieve snelheid (t.o.v. het maximum voor het specifieke producttype). Als voorbeeld zie de blauwe en rode balkjes in de tweede figuur hier onder.

Bij kwaliteitsverliezen en afval is het belangrijk te weten of het een nieuw product betreft of een herhaalopdracht. Ook hier speelt de complexiteit van het product dikwijls een rol.

Enkele voorbeelden van OEE grafieken:

Voor meer informatie over de OEE (zoals de korte historie), zie ook onze TPM pagina.

terug
home